Het woord Wichteln komt van Wichtel, het kleine huisgeestje uit de Duitse folklore. De klassieke trekking verloopt als lootjes trekken, maar de populaire kantoorvarianten, Schrottwichteln, Schokowichteln, Räuberwichteln, veranderen de regels genoeg om elk een eigen traditie te zijn.
De variant die een Duits kantoor kiest, zegt meer over het kantoor dan over het seizoen: een stijve firma doet de klassieke trekking, een creatief bureau kiest het chaotische dobbelspel, een school houdt het bij chocolade.
Elke variant is een andere afweging tussen orde en kattenkwaad, en de kamer peilen voordat je kiest is het halve werk.
Vier varianten, vier sets spelregels
Klassisches Wichteln: de variant die lootjes trekken is
Een verzegelde trekking geeft elke deelnemer in het geheim iemand om aan te geven. Het budget wordt afgesproken, de cadeaus worden ingepakt, en de uitwisseling gebeurt op een gezamenlijk moment.
Dit is de versie die het dichtst bij de internationale Secret Santa op kantoor ligt, en de versie die Cuchumbo van huis uit doet, compleet met herinneringen in het Duits, hints en de belofte van een verzegelde trekking.
Schrottwichteln: de White Elephant-variant
Iedereen brengt iets van thuis mee waar hij of zij vanaf wil: het “Schrott” in de naam betekent letterlijk rommel. De cadeaus worden van een stapel getrokken of geruild via een dobbelspel, precies zoals de Yankee Swap die in Noord-Amerikaanse kantoren wordt gespeeld.
Het plezier zit in het absurde: een half opgebrande kaars, een detective die vijf keer is gelezen, een grappige mok.
Schokowichteln: de chocoladevariant
Elk cadeau is chocolade. Het budget blijft laag, de spreiding blijft laag, en de hele uitwisseling wordt een proeverij. Gebruikelijk op scholen en in informele kantoren waar bredere lootjes te zwaar voelen.
Het maximum is meestal 5 tot 10 euro, en de nadruk ligt op de kwaliteit van de chocolademaker, niet op het aantal repen.
Wichteln mit Würfeln: de dobbelvariant
De deelnemers brengen ingepakte cadeaus mee en zitten in een kring. Dobbelstenen gaan rond en bepaalde worpen zetten iets in gang: pak een cadeau, ruil met je buur, maak het jouwe open.
Een spel vervangt de trekking helemaal. Chaotisch, speels, het best met een hechte groep, en de regels belonen, net als een surprise met Sinterklaas, de groep die elkaar al goed genoeg kent om samen te lachen.
Zo kies je de juiste variant
Voor traditionele kantoren: klassisches Wichteln. Voor een ontspannen jaareinde met veel oude spullen in huis: Schrottwichteln.
Voor een school of een kindergroep: Schokowichteln. Voor een groep die van spelletjes houdt: Würfelwichteln. De regels bepalen de toon; kies de variant die bij de kamer past.
En welke je ook kiest, spreek het vóór de trekking op papier af: de helft van alle Wichteln-missers komt doordat de ene helft van het team aan de klassieke dacht terwijl de andere helft iets uit de onderste la had meegenomen.
Klassisches Wichteln, digitaal
Cuchumbo doet het klassieke Wichteln met een verzegelde trekking en alles in het Duits. Maak een trekking aan, deel de uitnodiging, schud de cuchumbo.
